Denklui 8

Prestatiecontract

Ons onderwijs is in het leven geroepen door de kerk. De doelstelling was duidelijk. Kinderen leerden lezen en schrijven zodat de bijbel, de kerkvaders en het kerkelijk recht bestudeerd konden worden. De kerk betaalde wat er nodig was om die doelstelling te halen. Snel door de geschiedenis heen stappend: rond 800 had Karel de Grote mannen nodig, die konden lezen en schrijven, om hem te helpen zijn rijk te besturen. Doelstelling was duidelijk. Op een gegeven moment is de overheid zich nadrukkelijker met het onderwijs gaan bemoeien. Ten tijde van de Bataafse Republiek (1795) en de daaruit voorvloeiende grondwet (1798) moest het onderwijs in het licht staan van het toen heersende adagium: Vrijheid, gelijkheid en broederschap. De grondswetwijziging van 1848 zette de deur open voor de schoolstrijd en de daaruit voortvloeiende inrichting van de subsidiëring van het gehele onderwijs. Het onderwijs is door de eeuwen heen het instrument om antwoord te geven op de vragen van de maatschappij. En op dit moment wordt het onderwijs gebruikt om antwoord te geven op een dringende vraag: Hoe lossen we het mislukken van de multiculturele samenleving op? Prima, een mooie taak. Laten we daar een prestatiecontractje voor opstellen. Kan de overheid precies omschrijven wat ze van het onderwijs verwacht inzake de problematiek rondom de multiculturele samenleving. Wat onze handelings- en beslissingruimte is. Geven wij aan wat wij van de overheid nodig hebben om die doelstelling te kunnen halen. Wellicht dat men ons dan wat serieuzer gaan nemen in Den Haag.

Han de Jonge

Denklui 7

Gezocht: openbare dominee

Kwam laatst een collega tegen in de Zuilengalerij. Daar wordt gesproken over wat wel en vooral wat niet mag bij het voor het voetlicht brengen van je school. De betreffende collega hing. Hij had gezondigd tegen de regels; hij moest maar eens flink worden afgebekt door iedereen die zeker wist hoe het wel behoort te gaan binnen de Zuilengalerij. En zulks geschiedde. Terecht! Hij betrachtte namelijk wijsheid noch zelfbeheersing. Je mag nu eenmaal niet als een colporteur langs de deuren gaan om nieuwe leerlingen binnen te halen. Folderverspreiding is ten strengste verboden. Helemaal als je wordt gesnapt. Ik liep met hem mee naar huis en we stonden voor zijn deur nog wat na te praten toen wij werden bejegend door een vriendelijke oude man. Of wij in deze mooie wijk woonden? De goede man bleek aangesloten bij de lokale Katholieke kerk. Frequenteerden wij de plaatselijke kerk? Wat vonden wij van het leven in de grote stad? Voor we het wisten werden we in een gesprek gezogen over de huidige tijdgeest, over opvoeding en jeugd, over goed en kwaad. Mijn collega geraakte ontroerd. Hij stond op het punt zijn hart uit te storten en te vertellen over zijn onlangs begane misstappen. Maar de oude man moest verder. Langs de deuren. In contact met de mensen uit de straat. Hij overhandigde ons een linnen tasje. "Kunnen jullie mee vooruit," mompelde hij. In het tasje zaten wat brochures over de kerk, geloof en religie en een lijstje met scholen.

Han de Jonge

Denklui 6

Compliment

Vlak voor de herfstvakantie hebben we met het hele team een studiedag teamsamenwerking gevolgd. Het idee erachter was dat we, los van het feit dat we al een geweldig enthousiast en professioneel team hebben, nog beter/meer gebruik kunnen maken van elkaars kwaliteiten. Als model, om de werkelijkheid beter te begrijpen, gebruikten we het 'kernkwadrant'. Aan iemands kernkwaliteit zitten drie koppelingen, namelijk een valkuil, een uitdaging en een allergie, die lijnrecht tegenover de kernkwaliteit staat. Zicht op de uitdaging behoedt je voor de valkuil. Het model ziet er zo uit: Kernkwaliteit Valkuil Allergie Uitdaging Ter illustratie zal ik een willekeurig voorbeeld geven;

Kernkwaliteit: 1001 dingen tegelijk kunnen doen. Valkuil: Iets niet afmaken/laten liggen. Allergie: Saai/monotoon werk. Uitdaging: Delegeren/iets aan een ander over laten Waar gaat het nu om? De voorbeeldpersoon is een geweldige duizendpoot, van alle markten thuis, in staat om veel en goed werk te verzetten. Juist doordat hij veel zaken tegelijk doet(z'n kwaliteit!) blijft er af en toe iets liggen…(de valkuil!) In de valkuil zit het 'm. Op de zaken die blijven liggen zal deze persoon aangesproken worden, ontstaat frustratie bij anderen, enz… met als gevolg dat hij een demotiverende "tik op z'n neus" krijgt… Ondertussen vergeet je dat de andere zaken die deze persoon doet geweldig zijn! Doe daarom eens iets anders, zoek naar de kernkwaliteit van je collega('s), spreek ze niet aan op wat blijft liggen, maar, geef eens een compliment….

Geert Millekamp.

Uitslag "De Kleine Prins" (uit mijn vorige column); er is acht keer gereageerd, Geert Jeelof van obs De Catamaran heeft het boekje inmiddels ontvangen.

Denklui 6

Wat heb ik veel reacties mogen ontvangen op mijn vorige column. Het overtrof het aantal telefoontjes, brieven, emails en momenten waarop ik even persoonlijk werd aangesproken naar aanleiding van een persoonlijke ontboezeming over de geboorte van mijn dochter. Elke onderwijsvezel werd geraakt door mijn oproep een ritueel of een kledingstuk te bedenken dat tot uitdrukking brengt dat wij geen vertegenwoordigers zijn van een speciale religeuze, levensbeschouwelijke, politieke of etnische groepering; dat wij slechts borg staan voor kwaliteitsonderwijs. De behoefte ons te onderscheiden van rest van de onderwijswereld leeft nog steeds. Pro-plus heeft dit gat dus niet kunnen vullen. Dus buigen zich binnenkort weer andere mensen over het imago van het openbare onderwijs. Nu ligt er al een kant en klaar handboek. Afgelopen maand gereed gekomen. Geheel gericht op de Rotterdamse situatie. Opgesteld naar aanleiding van de gegevens die wij als mensen van het Openbaar Onderwijs Rotterdam zelf hebben aangeleverd. Dat handboek ligt binnenkort in de winkel. Openbaar Rotterdams onderwijs is dan niet langer het uitgangspunt. Het wordt een document dat ook door de scholen waar wij ons van willen onderscheiden gebruikt kan worden om zich op professionele manier te profileren en zich op professionele manier nog meer te onderscheiden van het openbare onderwijs. Hoe pro+-actief kun je zijn? De reacties op mijn column betroffen trouwens allemaal de rituelen en de kledingstukken. Daar wist menigeen wel raad mee. Met de aanvulling 'wij staan slechts borg voor kwaliteitsonderwijs' niet. En daarin onderscheiden we ons nu juist niet van de overige denominaties

Han de Jonge

Denklui 5

"De Kleine Prins"

Van mijn voorganger heb ik de "Schalm-traditie" overgenomen om alle collega's aan het begin van het schooljaar een "aardigheidje" te geven om de start van het nieuwe schooljaar te vieren. Het eerste jaar had ik voor iedereen een cactus en een kaartje met daarop: "Voor een prikkelende start…". Het tweede jaar zag ik in Denemarken een "grappig" verkeersbord dat de scholenstart aankondigde. Een foto was gauw gemaakt en een "wens" snel bedacht… Het derde jaar kreeg iedereen een appel. Alle denkbare spreuken(in relatie met een appel), toepasbaar op ons, de kinderen en symboliek gaf ik er als "bijsluiter" bij. Het bedenken van "het aardigheidje" is altijd het leukst. Soms krijg je een goede tip, soms loop je ergens tegenaan, deze keer ging het zo… Iets meer dan een jaar geleden zag ik in Parijs de musical van "Le Petit Prince". Geweldige acteurs, decors, muziek, kostuums, enz. Op grote lijnen volg je op zo'n avond (in een vreemde taal) het beeldverhaal. In de vakantie had ik mij voorgenomen het verhaal nog eens na te lezen. Zo gezegd zo gedaan, in Frankrijk, in alle rust op een afgelegen berg en in de zon(!), las ik het verhaal van "De Kleine Prins". Dit verhaal moet iedereen lezen, dacht ik…. Inmiddels bezitten al mijn collega's een exemplaar. Ik heb er één over. Graag "verloot" ik dit exemplaar zodat er nóg iemand in de gelegenheid is het verhaal te lezen en ervan te genieten. Wie mij de naam van de schrijver en zijn (2) beroepen mailt maakt kans op het boekje…

Geert Millekamp. (obs.deschalm@planet.nl) Reacties graag per e-mail, vóór 22 september, inclusief adres(om het boekje op te sturen).

Denklui 5

Onderweg, op weg naar weet ik waar, groeten motorrijders elkaar. Hun groet kan variëren van een joviaal uitgestoken hand tot een bescheiden hoofdknik. Er zijn er die de linkerhand losjes optillen van het stuur. De vingers richten zich even op. Automobilisten doen dat niet. Als motorrijder ontmoet ik ook vaak de zijwaarts uitgestoken hand. De wijsvinger. De duim. De snelle jongens hebben daar net geen tijd voor. Het groeten gaat bij hen snel en subtiel. Meestal groeten ze met de rechtervoet. Het hieltje gaat dan even omhoog. Maar er wordt gegroet. Zo onderscheiden ze zich van de andere weggebruikers. En ze staan zich ergens op voor. Waarom zou je je anders willen onderscheiden van anderen die dezelfde weg gaan als jij? Onderwijsmensen van de openbare signatuur doen dat ook. Zich onderscheiden, zich ergens op voor staan. We hebben alleen nog 'geheime handdruk' nodig. Een ritueel. Zoals veel van onze jongeren. Die halen de ingewikkeldste toeren uit met hun handen, puur ter begroeting van een groepsgenoot. Sektariërs doen het. Gelovigen doen het. Even een kort ritueel. Vaak dragen ze daarbij nog een onderscheidend sieraad (het kruisje), of showen een treffend kledingstuk (de hoofddoek). Je ziet zo dat je bij elkaar hoort. Je weet dat je voor dezelfde zaak staat. Ik ben op zoek naar een ritueel of een kledingstuk dat tot uitdrukking brengt dat wij geen vertegenwoordigers zijn van een speciale religeuze, levensbeschouwelijke, politieke of etnische groepering; dat wij slechts borg staan voor kwaliteitsonderwijs. Inzenden tot 11 juni.

Han de Jonge

Denklui 4

Dinsdagochtend 10 februari werd mijn dochter Rosalie geboren. Om 0.37 uur in de ochtend. Zij is onze vierde. Moeder en dochter maken het goed, dank u. Ik voel mij een blije, trotse vader. Maar tegelijk ervaar ik ook een last. Over vier jaar moet mijn kleine meisje namelijk naar school. Daar de oudste twee al op school zitten en de derde reeds is ingeschreven, lijkt de weg van de vierde een vanzelfsprekende. Een dag na de geboorte zag ik echter bij het programma B∓W de gang naar het basisonderwijs verdedigd door een politica, een leerplicht ambtenaar en een schooldirecteur. Zij zaten aan tafel met twee ouders die er voor kozen hun kroost zelf thuis te onderwijzen. Ik maakte uit de woorden van het drietal op dat de basisschool slechts bestond bij de gratie toegang te verkrijgen tot het voortgezet onderwijs. Overige aangevoerde argumenten, die de voorstanders van thuisonderwijs moesten ontmoedigen, werden vrij eenvoudig van tafel geveegd. "Thuisonderwijs zie je toch vooral bij gezinnen die aangesloten zijn bij een sekte," sputterde de politica nog tegen. "Wie controleert of er wel naar behoren onderwijs wordt gegeven?" schamperde de leerplicht ambtenaar. "Wat als het kind achterstand vertoont. Wie garandeert dan de zorg?" sprak de schooldirecteur. Vragen ingegeven door angst en wantrouwen. Je gaat niet naar school om te ervaren dat iets niet lukt. Je gaat naar school om te ervaren dat iets lukt. (Luc Stevens) Volgens mij hebben wij bij het openbare onderwijs de kwaliteit en kennis in huis om elk kind zo'n ervaring mee te geven. Daar sta ik voor als directeur. Dat wil ik als ouder horen, zien en lezen.

Han de Jonge

Denklui 4

Geen idee.

Voor het eerst overviel me de deadline voor deze column. De meivakantie was dus geslaagd, dacht ik. Even écht geen "werk" in en aan m'n hoofd. Tegelijkertijd ontstond er een probleem. Waarover schrijf ik m'n column, ik had geen idee… Ineens schoot me de hal van het buurthuis op Katendrecht voor de geest. Ook hier maken de ID medewerkers zich blijkbaar (terecht!) grote zorgen over de continuering van hun baan. Op het grote raam in het trappenhuis hingen wel 10 a4tjes met teksten er op. Het hing er zo prominent dat ik er niet omheen kon zonder ze te lezen: Wie zet er straks koffie voor ons….? Geen ID. Wie doet het kopieerwerk straks….? Geen ID. Wie neemt straks de telefoon aan….? Geen ID. Wie ondersteunt straks de administratie….? Geen ID. Wie schildert straks ons gebouw….? Geen ID. Wie doet straks de klusjes…? Geen ID. Onmiddellijk dacht ik aan de ID medewerker van mijn school. Inderdaad; koffiezetten, de telefoon aannemen, de bestelling doen, esis bijwerken, kopieerwerk, de magazijnen bijhouden, absenten registeren, de post voorsorteren, enz, nog los van de vrolijke noot binnen het team en de tomeloze positieve hardwerkende en meedenkende instelling… In een flits dacht ik: Wat moet ik zonder "mijn" ID medewerker, ik had geen idee…

Geert Millekamp

Denklui 3

Er waart een mythe door Onderwijsland. Een mythe gecreeerd door de overheid, gevoed door de media en in stand gehouden door leerkrachten en schoolleiders. De mythe verhaalt over het bestaan van witte en zwarte scholen. Ik heb zelf altijd gedacht dat een gemiddelde school in Hillegersberg niet witter was dan een gemiddelde school op Katendrecht zwart. Een schoolbevolking blijft namelijk vooral een afspiegeling van de wijk. Maar goed, op het moment dat je een scheiding aanbrengt moet je er iets mee. Witte en zwarte scholen dus. Zo komt het verhaal tot leven dat het lesgeven op een zwarte school meer voldoening geeft dan het lesgeven op een witte school. Op een zwarte school ben je als leerkracht pas echt nodig. Daar kun je alles van jezelf in kwijt. Daar ligt een taak, een opdracht. Dat werd mij duidelijk toen ik flink omhoog zat bij het rondmaken van mijn formatie. Het had niets te maken met het feit dat het vacatures betrof op een Montessorischool. Men wilde gewoon niet op een witte school werken. Uit beleefdheid vraag je maar niet al te veel door. Want welke vooroordelen leg je dan bloot? Waarschijnlijk koren op de molen van 'Nieuw Rechts'. Voor je het weet presenteert Michiel Smit een van je ouderavonden. Maar als het zo zou zijn dat het werken op een zwarte school bevredigender is dan het afstompender werk op een witte school stel ik voor om die last te verdelen. Verplicht leerkrachten les te geven op een witte school.

Han de Jonge

Denklui 3

Kwaliteit!? Dit is mijn derde schooljaar als directeur van "De Schalm". Ik vind de slogan: "Kwaliteitsonderwijs in een wereldstad" nog steeds een belangrijke inspirator en bovendien is het waar wij, op school, met het hele team voor staan! In gesprekken met ouders, in de schoolgids op de website proberen we met de kwaliteit van ons onderwijs naar buiten te treden om te laten zien dat we trots kunnen zijn op: onze collega's, ons werk, onze kinderen, onze school. Een gegeven dat volgens velen (onterecht!?) iets zegt èn bovendien prominent naar buiten toe gedragen wordt als vermeend kwaliteitskenmerk is de "schooluitslag" van de citotoets. Vorig jaar hebben we daar leergeld mee betaald. De toetsuitslagen van kinderen met een LWOO-indicatie zouden, als je ze volgens de cito-codering een bepaalde letter mee gaf, niet meetellen voor het schoolgemiddelde. Keurig ingevuld, toch ging het cito in de fout en telde iedereen mee… Dit jaar een nieuwe poging, bij het opsturen van de antwoordenbladen, de formulieren zo gescheiden verpakt van de rest dat het niet mis kon gaan. Bij binnenkomst van de uitslag hebben we meteen gecontroleerd of het dit jaar wel goed was gegaan. Helaas, weer ging het cito de fout in… Gelukkig zijn we niet afhankelijk van het cito(chronologisch vanaf 2002) 519, 521 en nu 524, de stijgende lijn is er! Zonder de fout van het cito was de score dit jaar 528! Kwaliteit!?

Geert Millekamp.

Denklui 2

Op de schouders van anderen

Het onderwijs kent maar een serieus probleem: de kwaliteit. Het oordeel of de kwaliteit van het onderwijs voortdurend verbetert, houdt het antwoord in op de belangrijkste vraag die onderwijsgevend Nederland zichzelf moet blijven stellen. Al het overige, of een leerling beter af is op een witte of een zwarte school, of je ouders een contract onder hun neus moet duwen, of kleuters al direct bij aanvang van de basisschool in een persoonlijk ontwikkelingsprofiel gestopt moeten worden, komt daarna. Menig stukjesschrijver beet zich de afgelopen maanden vast een van deze onderwerpen. Het onderwijscontract van minister Verhoeven werd breed uitgemeten. In de laatste week van de vakantie las ik artikelen waarin men aan de hand van Cito-scores wilde aantonen dat de gemiddelde leerling vandaag de dag minder in huis heeft dan de leerlingen van gisteren. Kinderen doen het steeds slechter op school, terwijl ze van thuis steeds meer culturele, intellectuele bagage meekrijgen. Moeten wij op de schouders staan van journalisten en stukjesschrijvers, als wij nadenken over de invulling van ons onderwijs? Ik mag hopen van niet. Op de schouders van de wetenschap dan? 'Allochtone leerlingen doen het op een witte school niet beter dan op een zwarte of gemengde basisschool´, luidt de conclusie van het rapport De ongelijke basisschool. ITS-onderzoeker Paul Jungbluth: ´De verwachtingen van de leerkracht zijn veel bepalender voor de prestaties van kinderen. Hoe meer de leerkracht verwacht des te beter het kind presteert.´ Een oplossing voor dit probleem heeft de onderzoeker van de Katholieke Universiteit Nijmegen niet. Maar die zal zich wel aandienen tijdens de verdere bezuinigingrondes van kabinet Balkenende II. Jungbluths bevindingen vonden niet voor niets hun weg naar de media. Nadenkend over deze zaken lijkt het me uitstekend om op de schouders van anderen te staan. Maar kies ze met zorg uit. Neem de schouders van H.J. Kuipers bijvoorbeeld, die in zijn boek Pedagogiek voor de professionele opvoeders een pleidooi houdt voor het bevorderen van het reflectieve vermogen van iedereen die zich beroepshalve met opvoeden bezighoudt. Daar liggen de antwoorden. Ken jezelf en je kunt je beter afstemmen op de wereld om je heen, op je collega's, op je leerlingen. Onderwijs behoort niet anders te zijn. Ongeacht wat het Cito te melden heeft. We kunnen het natuurlijk blijven zoeken in de competenties; kennis en vaardigheden. Attitudes en persoonkenmerken hangen hier volgens Kuipers nauw mee samen. Kuipers: 'werken met competenties biedt alleen een oplossing als er een vroegtijdige afstemming plaatsvindt op de beginsituatie van de doelgroepen. Een afstemming, waarbij gezocht wordt naar de beste mogelijkheden om zelfbewustzijn en zelfvertrouwen te verbeteren van kinderen met heel diverse achtergronden.' Hoor ik Paulo Freire op de achtergrond? Een andere reus wiens schouders wij kunnen gebruiken.

Han de Jonge

Denklui 2

Nadeel: Komt uit het bedrijfsleven!

Kopt NRC-Handelsblad, zaterdag 18 oktober 2003, pagina 2. Onder de kop een foto van minister Van der Hoeven op bezoek bij de "pilotcursus-voor-basisschool-directeuren". Deze pilotcursus is voor mensen uit het bedrijfsleven die directeur van een basisschool willen worden. Voorlopig hebben de deelnemers aan de pilotcursus-voor-basisschool-directeuren weinig succes bij het vinden van een baan in het onderwijs. Een paar reacties van cursisten en docenten: " "Het runnen van een school is net zoiets als het runnen van een fabriek. Dat is precies wat die scholen niet willen horen en daarom vertrouwen ze ons niet." " Binnenkomen voor het eerste gesprek lukt nog wel, maar het loopt spaak op "gebrek aan onderwijskundige ervaring". " "Je wordt afgerekend op je kennis", constateert iemand en de anderen vallen hem bij. " "Begin niet over een nieuwe taalmethode", adviseert één van de docenten van de cursus. " "Zo'n leraren team zoekt een primus inter pares, maar tegelijkertijd willen ze zelf geen managementtaken vervullen." Kosten: € 11.000 per persoon( de cursus duurt 4 maanden) daarnaast een subsidie van € 6.000 voor de begeleiding bij de start. We zitten niet te wachten op mensen uit het bedrijfsleven die het "runnen van een school net zo iets vinden als het runnen van een fabriek". Al heeft men (gedeeltelijk) gelijk, het is niet de taal van het onderwijs, niet de taal van het kind. Laat staan dat er in het onderwijs sprake is van een product, anders dan de uitkomst van een vermenigvuldiging… Hartstocht, passie, idealisme, nog afgezien van de hoge eisen die we in het onderwijs aan onszelf en aan de kinderen stellen, hebben we nodig! Hulde aan de scholen die, ondanks de hoge nood aan schooldirecteuren, hun verantwoordelijkheid nemen en kiezen voor onderwijs-kwaliteit en onderwijs-ervaring in het management. Het gaat hier niet om de productielijn van een paar schoenen…

Geert Millekamp.

Denklui 1

Denklui Voordeel: Komt uit het bedrijfsleven!

Kopt NRC-Handelsblad, 18 oktober 2003 met een foto van minister Van der Hoeven op bezoek bij de "pilotcursus-voor-basisschool-directeuren". Deze pilotcursus is bestemd voor mensen uit het bedrijfsleven met directeursambities in het basisonderwijs. Voorlopig vinden de aspirant-directeuren blijkbaar moeilijk een baan. Enkele reacties van cursisten en docenten: " "Het runnen van een school is net zoiets als het runnen van een fabriek. Dat is precies wat die scholen niet willen horen en daarom vertrouwen ze ons niet." " Binnenkomen voor het eerste gesprek lukt nog wel, maar het loopt spaak op "gebrek aan onderwijskundige ervaring". " "Je wordt afgerekend op je kennis", constateert iemand en de anderen vallen hem bij. " "Begin niet over een nieuwe taalmethode", adviseert een van de docenten van de cursus. " "Zo'n leraren team zoekt een primus inter pares, maar tegelijkertijd willen ze zelf geen managementtaken vervullen." Kosten: € 11.000 per persoon (cursus van 4 maanden) daarnaast € 6.000 subsidie voor startbegeleiding. We zitten te wachten op mensen uit het bedrijfsleven die het "runnen van een school " zien als hoogwaardige en creatieve interactie tussen team en kinderen. Als de cursisten zo en met 'hart en ziel' hun "fabriek" gerund hebben, wordt het zeker wel wat bij ons in de basisschool! Zulke directeuren willen we graag "horen" en aan het werk zien. Die taal verstaan wij. In het onderwijs is sprake van een product, als de uitkomst van een vermenigvuldiging… Hartstocht, passie, idealisme, en hoge productie-eisen die we in het onderwijs aan onszelf en aan de kinderen stellen, hebben we nodig! Hulde aan de scholen die, ondanks de grote behoefte aan schooldirecteuren, op zakelijke gronden kiezen voor persoonlijke betrokkenheid bij kinderen en leerkrachten en voor onderwijs-affiniteit in de directeurskeuze. Het gaat ons om de productielijn van 'schoenen' waarmee het kind de wereld kansrijk en met zelfvertrouwen tegemoet kan gaan…

Geert Millekamp.

Denklui 1

Op de schouders van anderen

Zwarte scholen bevorderen de integratie niet. Een uitgekauwd idee, een te vaak opgelaten ballon. Wat plak- en knipwerk en ik heb weer kopij,' mompelt de tekstschrijver achter zijn pc. 'Even zien: zwarte scholen bevorderen integratie; integratie bevordert zwarte scholen....euh...Scholen bevorderen zwarte integratie. Niet prikkelend genoeg. Witte scholen bevorderen integratie...neen, ook niet.....wacht even, ik heb het: witte scholen bevorderen integratie niet..' De stelling viel me op in Foorum. Als een priemend vingertje in de linkerbenedenhoek van de pagina gedrukt, politiek correct en tegelijkertijd zo leeg. De broodschrijver had ook over beleggingshypotheken kunnen schrijven. Of over pindakaas. Zijn dit stellingen die het denken van het Rotterdamse onderwijsveld moeten prikkelen? Of hebben we hier gewoon te maken met aanmatigende bladvulling? Moeten wij op de schouders staan van journalisten en tekstschrijvers, als wij nadenken over de invulling van ons onderwijs? Ik mag hopen van niet. Op de schouders van de wetenschap dan? 'Allochtone leerlingen doen het op een witte school niet beter dan op een zwarte of gemengde basisschool´, luidt de conclusie van het rapport De ongelijke basisschool. ITS-onderzoeker Paul Jungbluth: ´De verwachtingen van de leerkracht zijn veel bepalender voor de prestaties van kinderen. Hoe meer de leerkracht verwacht des te beter het kind presteert.´ Een oplossing voor dit probleem heeft de onderzoeker van de Katholieke Universiteit Nijmegen niet. Maar die zal zich wel aandienen tijdens de komende bezuinigingrondes van kabinet Balkenende II. Jungbluths bevindingen vinden niet voor niets hun weg naar de media. Nadenkend over deze zaken lijkt het me uitstekend om op de schouders van anderen te staan. Maar kies ze met zorg uit. Neem de schouders van H.J. Kuipers bijvoorbeeld, die in zijn boek Pedagogiek voor de professionele opvoeders een pleidooi houdt voor het bevorderen van het reflectieve vermogen van iedereen die zich beroepshalve met opvoeden bezighoudt. Daar liggen de antwoorden. Ken jezelf en je kunt je beter afstemmen op de wereld om je heen, op je collega's, op je leerlingen. Onderwijs behoort niet anders te zijn. We kunnen het natuurlijk blijven zoeken in de competenties; kennis en vaardigheden. Attitudes en persoonkenmerken hangen hier volgens Kuipers nauw mee samen. Kuipers: 'werken met competenties biedt alleen een oplossing als er een vroegtijdige afstemming plaatsvindt op de beginsituatie van de doelgroepen. Een afstemming, waarbij gezocht wordt naar de beste mogelijkheden om zelfbewustzijn en zelfvertrouwen te verbeteren van kinderen met heel diverse achtergronden.' Hoor ik Paulo Freire op de achtergrond? Een andere reus wiens schouders wij kunnen gebruiken.

Han de Jonge